توێژەر: كارزان عەدنان حمەسعید پوختە ئێران لەسەر ڕووبەری1.75 ملیۆن كم2 یە و نزیكەی 35% ناوچەی بیابانە، كە كەمترین بڕی باران بارینی لەنێوان 50- 60 ملم ساڵانەیە لە (دەشتی كەویر و بیابانی لوت) هەروەها نزیكەی 16%ی وڵاتەكە لەناوچەی شاخاویەكانە كە بەرزی لە ئاستی ڕووی دەریا زیاترە لە 2000 مەتر و
هەردی مهدی میکە بۆچی ئێران بەم دۆخە گەیشت؟ ئەگەر پانۆرامایی بە ڕابردووی جوڵانەوە ناڕازییە جەماوەرییەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران بڕوانرێتەوە، دەردەکەوێت ئەوەی هەنووکە لە شارەکانی ئێران لە ڕووداندایە، دۆخی شۆڕش و سەرەتای بارگۆرانی ڕیشەییە لەو وڵاتە، ناڕەزاییەکانی پێشوو دەکرێت لە خۆپیشاندان و گردبوونەوە و بایکۆت و مانگرتن، تا جوڵانەوەی نیمچەیی چاکسازییانە
د. یوسف گۆران لە دوای ڕووداوهكانی ٧ ئهكتۆبهری 2023، ئێران له ڕۆژههڵاتی نێوهڕاستدا چهندین گورزی ستراتیجی، سیاسی و ئابوری بەركەوت؛ سنوورداركردنی تواناكانی حزبوڵای لوبنانی، كەوتنی ڕژێمی ئهسهد، شهڕی ١٢ڕۆژه لەگەڵ ئیسڕائیل و هێرشی ئهمریكا بۆ سەر بنكە ناوەكییەكانی، گرنگترین ئەو ڕووداوانە بوون كە كاریگهری بهرچاویان لهسهر پێگه و توانای
ژمارە (17)ی وەرزنامەی ئێرانناسی ئەم بابەتانە لەخۆدەگرێت: ♦ سەروتار – ئێران لهبهردهم دووڕیانه جیاوازهكاندا | د. یوسف گۆران ♦ توێژینەوە – ئێران؛ قەیرانێکی هەڵئاوساو، پێشهات و سیناریۆکان | د. ههردی مههدی میكە – مافیاكانی ئاوی ئێران: حوكمڕانی، كەشوهەوا و سیاسەتی مانەوە | كارزان عەدنان حمەسعی – ئێران و ئەمریکا و ئیسرائیل; دەرفەتەکانی
ئامادەكردن: ئایندەناسی كۆریدۆری ترانزێت، ڕێڕەوێکی هێڵییە بۆ گواستنەوە و هاتووچۆ، وەک ڕێگاوبان، شەمەندەفەر، یان ڕێڕەوی کەشتیوانی، کە ناوچە سەرەکییەکان بەیەکەوە دەبەستێتەوە و ئامانجی بەرزکردنەوەی چالاکییە ئابوورییەکان، بەیەكەوەبەستنی خێرای ناوچەكان و ئاسانكاریی بازرگانییە. كۆریدۆرەكانی گواستنەوە و ترانزێت چەندین شێواز لەخۆ دەگرێت: تۆڕەکانی ڕێگاوبان، هێڵەكانی شەمەندەفەر، ژێرخانی تەلەفۆن، پەیوەندییە فایبرییەكان، هێڵی کارەبا،
ئامادەكردن: ئایندەناسی كتێبی کۆریدۆری ناوەڕاست: مامەڵەكردن لەگەڵ واقیعەکانی ئێستا و ئامێزگرتنی ئاسۆکانی ئایندە (The Middle Corridor: Navigating Current Realities and Embracing Future Prospects) لە لایەن “ناوەندی شرۆڤەی چاكسازیی ئابووریی و پەیوەندییەكان”ی سەر بە وڵاتی ئازربایجان لە ساڵی 2025 ئامادە كراوە و تێیدا 22 لێكۆڵەر لە 10 وڵاتی جیاواز بەشداریان كردووە.
ئامادەكردن: د. ژیلوان لەتیف یارئەحمەد ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە قۆناغێکی نوێی ململانێی جیۆئابووری و ستراتیژیدایە، کە تێیدا پڕۆژە گەورەکانی گواستنەوەی وشکانی و دەریایی وەک ئامرازێکی سەرەکی بۆ گۆڕینی هاوکێشەی هێز بەکار دەهێنرێن. ئەم ڕاپۆرتە بە پشتبەستن بە دەیتا و شیکاریی دامەزراوە نێودەوڵەتییەکان، سێ ڕێڕەوی ستراتیژیی سەرەکی شی دەکاتەوە، ئەوانیش: ڕێگەی گەشەپێدان
شاڕێیهكانی دیپلۆماسی و سیستمی نوێی جیهانی ئامادەكردن: سهنگهر ڕەسووڵ/ توێژهر له ئابووریی سیاسی و پهیوهندییه نێودهوڵهتییهكان له ئێستادا جیهان ئهزموونی شهڕی دووهمی سارد دهكات، ههر چهنده شهڕی ساردی یهكهم زیاتر پهیوهست بوو به پێشبڕكێی ئهتۆم و چهک، بهڵام له ڤێرژنی دووهمیدا شهڕی سارد له چهک و ئهتۆمهوه پهڕیوهته دروستكردنی ڕێڕهوهكان
حەسا عەبدوڵا ئەلنوعەیمی/ توێژەر لە ئەنیستیتۆی ترێندز وەرگێڕان لە ئینگلیزییەوە: نەورۆز محەمەد عبدولڕەحمان لە ساڵانی ڕابردوودا جیھان ناچار کراوە بیر بکاتەوە کە چۆن کاڵا و وزە و بیرۆکەکان بەسەر سنوورەکاندا جووڵە دەکەن. پەتای کۆڤید-١٩، شەڕی ئۆکراین و ناسەقامگیری لە دەریای سوور، ھەموویان ئەوەیان سەلماندووە کە كۆریدۆرە بازرگانییەکان ئیتر تەنھا پەیوەست
وەرگێڕان لە ئینگلیزییەوە: بەهرە مەهدی میکە ململانێ هاوچەرخەکان بە شێوەیەکی بەرفراوان لە نێوان چەندین نەتەوە و ناوچە بە چەندین شێوازی جیاواز دەردەکەون، هەر لە شەڕە زەمینییە باوەکانەوە تا دەگاتە ئۆپەراسیۆنە ستراتیژییە گاریگەرەکان. هاوپەیمانێتییە نافەرمییەکەی نێوان چین، ئێران، ڕووسیا و لەم دواییانەشدا کۆریای باکوور، کە بە بەرەیەکی هەرێمیی کاریگەر دادەنرێت بۆ
Send this to a friend
English
كوردی
العربية